Yangın Güvenliği — Konu Anlatımı

Yangın üçgeni; yanıcı madde, ısı ve oksijenden oluşur. Bu üçünden biri ortadan kalkarsa yangın söner.

Temel yangın güvenliği

Yanıcı madde, ısı ve oksijene zincirleme kimyasal reaksiyon eklendiğinde yangın dörtgeni (tetrahedron) oluşur.

Temel yangın güvenliği

Odun, kâğıt, kumaş gibi kor oluşturan katı madde yangınları A sınıfı yangınlardır.

Temel yangın güvenliği — yangın sınıfları

Benzin, tiner, boya gibi yanıcı sıvı yangınları B sınıfı yangınlardır.

Temel yangın güvenliği — yangın sınıfları

LPG, doğalgaz, metan gibi yanıcı gaz yangınları C sınıfı yangınlardır.

Temel yangın güvenliği — yangın sınıfları

Yanıcı metal (magnezyum, sodyum, alüminyum tozu vb.) yangınları D sınıfıdır ve özel kuru toz söndürücülerle söndürülür.

Temel yangın güvenliği — yangın sınıfları

Mutfaktaki bitkisel ve hayvansal yağ yangınları F (bazı kaynaklarda K) sınıfıdır; özel mutfak tipi söndürücülerle söndürülür, üzerine su dökülmez.

Temel yangın güvenliği — yangın sınıfları

Akım altındaki elektrik yangınına su sıkmak çarpılmaya yol açabileceğinden YANLIŞTIR. Önce akım kesilir; CO2 veya kuru kimyevi tozlu söndürücü kullanılır.

Temel yangın güvenliği — söndürme yöntemleri

A sınıfı katı madde yangınlarında soğutucu etkisiyle su en etkili söndürme maddelerindendir.

Temel yangın güvenliği — söndürme

Söndürme yöntemleri; soğutma, boğma (oksijeni kesme), yanıcı maddeyi uzaklaştırma ve zincirleme reaksiyonu engellemedir. Oksijen eklemek yangını büyütür.

Temel yangın güvenliği — söndürme yöntemleri

Boğma/örtme yöntemi (köpük, örtü, kum vb.) yanan maddenin oksijenle temasını keserek yangını söndürür.

Temel yangın güvenliği — söndürme yöntemleri

Söndürücü kullanırken rüzgâr arkaya alınır, lans alevin değil yanan maddenin tabanına (dibine) yönlendirilir ve süpürür gibi hareketle söndürülür.

Temel yangın güvenliği — söndürücü kullanımı

LPG havadan ağırdır; kaçak durumunda yere ve alçak/çukur yerlere çöker. Bu yüzden zemin seviyesinde birikme riski vardır.

Temel yangın güvenliği — yanıcı gazlar

Doğalgaz havadan hafiftir; kaçak durumunda yükselir ve tavanda/yüksek yerlerde birikir.

Temel yangın güvenliği — yanıcı gazlar

İtfaiye acil numarası 110'dur (112 tek acil çağrı merkezi olarak da kullanılır).

Acil çağrı numaraları (genel bilgi)

Duman yükseldiğinden temiz hava yere yakındır; eğilerek/emekleyerek ilerlenir, ağız-burun ıslak bezle korunur. Yangında asansör kullanılmaz.

Temel yangın güvenliği — tahliye

Yangında öncelik haber vermek ve can güvenliğini sağlamaktır; küçük ve kontrol edilebilir yangında uygun söndürücüyle müdahale edilebilir.

Temel yangın güvenliği — müdahale ve tahliye

Yangın kapıları kapalı tutularak yangının ve dumanın bölümler arasında yayılması geciktirilir; tahliye için güvenli süre kazandırır.

Temel yangın güvenliği — yapısal önlemler

Yangın üçgeni ısı, yanıcı madde (yakıt) ve oksijenden oluşur. Söndürme, bu unsurlardan en az birinin ortadan kaldırılması esasına dayanır.

Yangın güvenliği temel eğitim içeriği

A sınıfı yangınlar odun, kâğıt, kumaş gibi kor oluşturan katı yanıcı maddelerin yangınıdır. B sıvı, C gaz, D metal, F ise bitkisel/hayvansal yağ yangınlarıdır.

Yangın sınıfları (TS EN 2)

Su elektriği ilettiğinden enerjisi kesilmemiş tesisatta müdahale eden kişi için çarpılma riski doğurur. Önce enerji kesilir, uygun söndürücü (kuru kimyevi toz, CO2) kullanılır.

Yangın güvenliği temel eğitim içeriği

Söndürücü, alevin görünen ucuna değil yanan maddenin dibine, yani yanmanın kaynağına yöneltilir ve süpürme hareketiyle uygulanır.

Yangın güvenliği / söndürücü kullanımı

Sıcak duman ve zehirli gazlar yükselir; temiz hava tabakası yere yakındır. Bu nedenle eğilerek veya emekleyerek, ağız-burun kapatılarak ilerlenir.

Yangın güvenliği / tahliye

Yangında elektrik kesilebilir veya asansör kuyusu baca etkisiyle duman dolabilir; bu nedenle tahliyede yalnızca yangın merdiveni kullanılır.

Yangın güvenliği / tahliye

İhbarda önce net adres, yanan yerin türü/büyüklüğü ve mahsur kalan ya da yaralı olup olmadığı bildirilir; bu bilgiler doğru ekip sevkini sağlar.

Yangın güvenliği / ihbar usulü

Kızgın yağa dökülen su anında buharlaşır ve genleşerek yanan yağı etrafa püskürtür; alev topu oluşur. Bu tür yangında kapak kapatılarak oksijen kesilir veya uygun (F sınıfı) söndürücü kullanılır.

Yangın güvenliği / F sınıfı yangınlar