Temel İlk Yardım — Konu Anlatımı

İlk yardım; olay yerinde, tıbbi araç-gereç aranmaksızın mevcut imkânlarla ve ilaçsız yapılan, hayatı kurtarmaya yönelik uygulamalardır.

İlk Yardım Yönetmeliği — tanımlar

Acil tedavi; gerekli araç-gereçle, ilaç kullanılarak sağlık personeli tarafından yapılır. İlk yardımı ise eğitim almış herkes yapabilir.

İlk Yardım Yönetmeliği — tanımlar

Acil sağlık (ambulans) ve tek acil çağrı merkezi numarası 112'dir.

Acil çağrı numaraları (genel bilgi)

Yetişkinde temel yaşam desteğinde 30 göğüs basısına karşılık 2 kurtarıcı soluk uygulanır (30:2).

Temel yaşam desteği (güncel ilk yardım standartları)

Göğüs basısı, dakikada 100-120 hızla, kesintisiz ve düzenli uygulanmalıdır.

Temel yaşam desteği (güncel ilk yardım standartları)

Yetişkinde göğüs basısı en az 5 cm (yaklaşık 5-6 cm) derinliğinde uygulanmalı, her bası sonrası göğsün geri yükselmesine izin verilmelidir.

Temel yaşam desteği (güncel ilk yardım standartları)

Bilinci kapalı fakat solunumu olan kazazedeye, soluk yolunu açık tutmak ve boğulmayı önlemek için koma (yan yatış/derlenme) pozisyonu verilir.

Temel ilk yardım — pozisyonlar

Şok pozisyonunda kazazede sırtüstü yatırılır ve bacakları yaklaşık 30 cm yukarı kaldırılarak beyne kan akışı desteklenir.

Temel ilk yardım — şok ve pozisyonlar

Dış kanamada öncelikle kanayan bölgeye temiz bir bezle doğrudan baskı uygulanır; gerekirse baskıyı sürdürmek için sargı yapılır.

Temel ilk yardım — kanamalar

Turnike; doğrudan baskı ve diğer yöntemlerle durdurulamayan, hayatı tehdit eden ciddi kanamalarda (örn. uzuv kopması) son çare olarak uygulanır ve uygulanma saati not edilir.

Temel ilk yardım — kanamalar

Atardamar kanaması açık kırmızı renklidir ve kalp atımıyla uyumlu olarak kesik kesik fışkırır; en tehlikeli kanama türüdür.

Temel ilk yardım — kanama türleri

Burun kanamasında kazazede oturtulur, başı hafif öne eğilir ve burun kanatları 5 dakika kadar sıkılır. Baş geriye atılmaz (kan yutulmasını/soluk yoluna kaçmasını önlemek için).

Temel ilk yardım — kanamalar

Bilinci açık yetişkinde tam tıkanıklıkta Heimlich manevrası (karın üst orta bölgesine içe-yukarı bası) uygulanarak yabancı cismin çıkması sağlanmaya çalışılır.

Temel ilk yardım — soluk yolu tıkanıklığı

Yanıkta bölge bol akan serin suyun altında tutularak soğutulur. Macun/salça gibi maddeler sürülmez, kabarcıklar patlatılmaz.

Temel ilk yardım — yanıklar

Kırıkta uzuv yerinden oynatılmadan, bulunduğu pozisyonda atel/destekle tespit edilir; kırığı düzeltmeye çalışmak zarar verir.

Temel ilk yardım — kırık, çıkık, burkulma

Değerlendirmede önce bilinç kontrol edilir; ardından solunum yolu açıklığı, solunum ve dolaşım (ABC) değerlendirilerek yaşamsal tehlikeler önceliklendirilir.

Temel ilk yardım — hasta değerlendirme

İlk yardımın temel amaçları; yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesi, durumun kötüleşmesinin önlenmesi ve iyileşmenin kolaylaştırılmasıdır.

İlk Yardım Yönetmeliği — temel ilkeler

İlk yardımcı önce kendi, kazazede ve çevre güvenliğini sağlar; ek tehlike (trafik, yangın, elektrik vb.) olup olmadığını değerlendirir. Güvenlik sağlanmadan müdahaleye geçilmez.

Temel ilk yardım — olay yeri değerlendirmesi

Türkiyede tüm acil durumlar için tek acil çağrı numarası 112dir. Yangın (110), polis (155) ve jandarma (156) hatları 112 çatısı altında toplanmıştır.

İlk Yardım Yönetmeliği / acil çağrı uygulaması

Yetişkinde temel yaşam desteği 30 göğüs basısı ve 2 suni solunum döngüsüyle uygulanır.

İlk Yardım Yönetmeliği, temel yaşam desteği

Yetişkinde göğüs kemiği yaklaşık 5-6 cm çökecek şekilde bastırılır; her basıdan sonra göğsün tam geri gelmesine izin verilir.

İlk Yardım Yönetmeliği, temel yaşam desteği

Bilinci kapalı, solunumu ve nabzı olan kazazedeye solunum yolunu açık tutmak ve kusmuk aspirasyonunu önlemek için koma (yan yatış) pozisyonu verilir.

İlk Yardım Yönetmeliği, hasta pozisyonları

Bilinci açık yetişkinde tam tıkanmada Heimlich manevrası uygulanır. Kör parmak araması cismi daha derine itebileceği için yapılmaz.

İlk Yardım Yönetmeliği, solunum yolu tıkanıklığı

Dış kanamada ilk uygulama temiz bir bezle yara üzerine doğrudan baskı yapmak ve mümkünse bölgeyi kalp seviyesinin üzerine kaldırmaktır. Turnike, baskıyla durmayan ve yaşamı tehdit eden kanamalarda düşünülür.

İlk Yardım Yönetmeliği, kanamalarda ilk yardım

Yanıkta bölge oda sıcaklığındaki akan su ile 10-20 dakika soğutulur. Diş macunu/yoğurt gibi maddeler ve doğrudan buz dokuya zarar verir; kabarcıklar patlatılmaz.

İlk Yardım Yönetmeliği, yanıklarda ilk yardım

Kırıkta uzuv bulunduğu pozisyonda, bir üst ve bir alt eklemi içine alacak şekilde tespit edilir. Kırığı düzeltmeye çalışmak damar ve sinir yaralanmasına yol açabilir.

İlk Yardım Yönetmeliği, kırık-çıkık-burkulma